Verschenen in Satsang, Douwe Tiemersma, 2013, p. 117
zie ook de website advaitacentrum
voor teksten van Douwe en audio opnamen
Continue zelfmeditatie
Schiermonnikoog, 1 juli 2003
Douwe Tiemersma: Het is goed om eens de balans op te maken. Iedereen heeft allerlei zijnservaringen van onbeperkt zelf-zijn gehad. Stel eens heel duidelijk vast wat je daarbij werkelijk hebt geleerd en wat daarvan de waarde is. Dat leren betreft geen informatie, het betreft een wezenlijke herkenning, een heel duidelijke ervaring van Zelf-zijn. Je kunt dit vaststellen, heel helder onder ogen zien. Je weet dan zonder vaagheid wat je eigen aard is. Dan vergeet je het niet meer. Daarom is die innerlijke helderheid zo nodig. Dat je zo helder mogelijk vaststelt: ‘dit is het’. Als het vage ervaringen blijven of zelfs vage ervaringen van een ik-persoon, dan blijven het flitsen en piekervaringen die even opkomen en dan weer weg zijn. Het belangrijkste heb je dan niet geleerd. Dat krijg je pas als je dat werkelijk intern in de eerste persoon vaststelt: dit is het en niemand kan me iets anders wijsmaken. Dan is alle twijfel weg, dan is het duidelijk: dit is het.
Keer, zodra het denken opkomt, ook bij het stellen van vragen, direct weer terug tot je echte kennis. Dan zie je het betrekkelijke van die vragen. Dus je eigen zijnservaring, dat is het belangrijkste wat je hebt. Het is ook het enige wat je hebt. Al het andere is betrekkelijk. Het kan wegvallen. Het kan verschuiven, zodat het niet meer werkt. En dat vindt op steeds diepere niveaus plaats. Al die dingen waarin je eerst een zeker vertrouwen had, blijken in hun zekerheid een illusie te zijn. Het enige wat niet een illusie is, is de zuivere zijnservaring van jezelf. Die blijft ondanks alle verschijnselen die er zijn. Basale verschijnselen als verticaal, voor en achter, boven en beneden kunnen veranderen: jij hebt geen poot om op te staan. Het enige wat blijft is die oorspronkelijke helderheid, je eigen bewuste Zijn. Dat ben jij. En dat kun je zelf intern herkennen. Je weet wat het is, wanneer je het eens bewust hebt meegemaakt. Onbewust maak je dat voortdurend mee, maar word je dit maar bewust: dit is het. Dan blijft het ook bewust aanwezig. Nogmaals, niemand kan je dan iets anders wijsmaken, bijvoorbeeld: jij bent die en die, jij bent toen geboren, hebt die eigenschappen. Illusies worden duidelijk vanaf een hoger niveau. Vanaf het hogere niveau kijk je terug en je ziet dat je eerst met illusies bezig was. Er wordt licht bij gehaald en je ziet dat de slang maar een touw is. In de eigen ervaring wordt alles duidelijk. Dat is het enige wat je hebt. Al het andere is aangeleerde kennis en je ziet dat die geen hout snijdt. Die kennis is niet bestand tegen andere condities. Het enige wat blijft is, steeds weer opnieuw, die helderheid van Zelf-zijn. Dat blijft bestaan, ook wanneer er verschijnsellen zijn. Voordat er verschijnselen waren, was je er zelf al. Je ervoer en was een toestand van Zelf-zijn. Vanuit die helderheid herken je al die patronen in je die later kwamen. Hoe zuiverder het bewustzijn is, des te dieper zie je die subtiele patronen, die structuren waarvan je niet vermoedde dat die in je zaten en zaken waarvan je dacht dat je ze allang kwijt was. In een grove vorm waren ze er niet (meer), maar je ziet ze nu spelen op heel subtiel niveau. Daarbij gaat het om heel subtiele vormen: de manier waarop je kijkt, de manier waarop je loopt, de innerlijke subtiele gevoelens. Heel subtiele dingen blijken een rol spelen in je leven, in je gedrag. Omdat ze zo subtiel zijn, heb je een grote helderheid nodig om ze duidelijk te krijgen. In die helderheid wordt alles helder, en komt alles op wat nog niet helder is. Teruggaande naar jezelf, steeds meer terug naar je bron, komt steeds meer in het vizier. Dat geldt ook voor de energieën. Je ziet duidelijk de energieën stromen in je lichamelijke sfeer en in het grotere geheel van de kosmos. Je ziet al die energetische patronen. Wanneer er gerammeld wordt aan die patronen, zoals we dat met oefeningen hebben gedaan, blijken ze ineens los te komen. Dan komt er een vrijheid ten opzichte van de energieën. Dat geldt op elk niveau, ook op het niveau van het hart. Wanneer het daar een beetje openkomt, gaat het daar ook stromen. Een verschil tussen binnen en buiten is er niet meer. Er is geen scheiding tussen beide. Alles wat buiten is, is binnen. Alles wat binnen is, is buiten. Je ervaart het, die verschijnselen zijn duidelijk. Patronen zijn er ook op het mentale niveau. Al die mentale beelden, al het denken, steeds weer in bepaalde patronen. De geest kan niet anders dan in patronen denken: dit is dit en dat is dat. En dit kan niet dat zijn. Een patroon is de steeds weer terugkerende vorm van tegenstellingen, de vorm van hokjes waarin alles gestopt moet worden. Je ziet dat dat vaste patronen zijn. Juist wanneer je dat ziet in het grotere geheel, kunnen die patronen verdwijnen, de scheidingen verdwijnen. Het denken wordt zelfs vloeiend. Als je nog iets hoger zit, kom je op het niveau van het inzicht. Je herkent de dingen in hun grotere verbanden. Omdat alles met alles heeft te maken verdwijnen er steeds meer patronen. Het zien wordt steeds meer een direct spiegelen, een direct vaststellen. Dat gaat door tot op kosmisch niveau.
Een tussenfase is het niveau van de getuige. Het is een kosmisch standpunt, maar als je verder teruggaat naar jezelf, zie je dat ook dit relatief is. Dan heb je het standpunt van het bewustzijn losgelaten en is er een universeel bewust-zijn waarvan je niet meer kunt zeggen dat er een standpunt is. Dan is er ook geen verschil meer tussen het waarnemen en het waargenomene. Er is alleen een intern weten van ‘ik ben’. Ik ben Bewust-zijn, Geluk-zijn. Dat ‘ik ben’ is de bron van alles, want het kan heel gemakkelijk in een trechter schieten zodat het weer in het lichaam zit in de vorm van ‘ego’, waar tegenover de wereld staat. Maar het omgekeerde kan ook plaatsvinden. Als je terugkeert naar jezelf, steeds verder inkeert, laat je alle condities los. Zelfs het kosmische ‘ik ben’ lost op. Dan is er helemaal niets meer te zeggen.
Het belangrijkste is dus bij je hoogste besef van Zelf-zijn te blijven, bij je hoogste of diepste zijnservaring van Zelf-zijn. Ook al is dit Zelf-zijn nog niet helemaal gerealiseerd, er is toch een intuïtief besef van. Daarbij kun je blijven, continu. Dan is er een voortdurende zelfmeditatie. Dat laten gebeuren, is het belangrijkste: via je besef zo open mogelijk blijven voor je eigen zijn. Bij deze oriëntatie gaat dat besef sterker worden en manifesteert zich die zijnservaring sterker om ten slotte een blijvend-bewuste Zijnservaring te worden. ‘Dit is het’ is dan de volledige realisatie. We zijn op allerlei manieren bezig geweest, maar dit is de kern. Juist in zo’n week is het mogelijk om allerlei aanloopjes te nemen naar een duidelijke herkenning van wat je zelf eigenlijk bent. Een belangrijke stap is dus dat je loskomt van het standpunt in je lichaam. Dat er werkelijk een verdere bewustwording komt van je eigen standpunt als de stille getuige. Dat betekent letterlijk dat je niet meer in je lichaam zit, dat je vanuit dat standpunt van de getuige je lichaam kunt waarnemen als verschijnsel, compleet met alle functies, met allerlei gevoelens, met allerlei energetische processen. Dan komt dat ik los. Ook al zijn er ego-elementen meegenomen naar de getuige, die zijn veel minder sterk dan die van het ego in het lichaam. Het proces van oplossen gaat op die manier verder. Je ziet het functioneren van het ego en je kunt dit ontspannen. Je wordt je bewust van de ruimte die eromheen zit. Je ervaart je bewust als getuige. Van daaruit blijkt de wereld heel betrekkelijk te zijn. Je stelt het zelf vast. Dat geldt ook voor de getuige zelf. Die lost in het kosmische bewuste zijn op. Dan weet je: Dit is het
***
Boeken van Douwe
Douwe Tiemersma heeft een groot aantal boeken geschreven gerelateerd aan thema’s rondom non-dualiteit. Het Advaitacentrum heeft deze boeken uitgegeven. Deze zijn nog steeds hedendaags, relevant en via de link hieronder te bestellen.
